HABERLER

TÜRK MAKİNE SANAYİ RAPORU / SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

1. TÜRKİYE MAKİNA SANAYİ RAPORU

Bu Rapor, 30.9.2003 tarihli ve 25245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan SGM 2003/8 sayılı Tebliğ ile oluşturulan ve bu güne kadar 18 kez toplanan “Makina Teknik Komitesi” (MAKTEK) üyelerinin katkılarıyla Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Sanayi Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulmuştur.2008 yılı içerisinde Bakanlığımızda ilgili kamu ve özel sektör kuruluşlarının katılımı ile Makina Sanayi SWOT Analizi gerçekleştirilerek, tespit edilen Türk Makina Sanayi Zayıf Yönleri, analizi oluşturan katılımcılar tarafından önceliklendirilmiştir. Tespit edilen zayıf yönlerin sektörün rekabet edebilirliği üzerine önem derecesi ve güçlü yönleri ve fırsatları kullanarak bunları bertaraf etmeyi gerçekleştirme kolaylığı çarpımlarının puanlaması yöntemi ile sağlanarak ele alınması gereken ilk 15 husus ortaya çıkarılmıştır.Sözü edilen hususlar, Bakanlığımızca çalışmaları yürütülmekte olan Sanayi Politikaları ve Stratejilerinde dikkate alınmış olmakla birlikte; önümüzdeki dönemde yapılacak olan MAKTEK ve Alt Çalışma Grupları toplantılarında da ele alınacaktır.Türk Makina Sanayinin son gelişmeler ışığında mevcut durumunun fotoğrafını ortaya koymak üzere; 12 Aralık 2009 tarihinde geniş katılımlı olarak 18. Makina Teknik Komitesi gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada Türk Makina Sanayi Sektör Stratejisi içerisinde yer alan eylemler güncellenmiştir.

Çalışmalarına 2009 yılı içerisinde başlanılan “Türk Makina Sanayi Sektör Stratejisi” taslak olarak tamamlanmış olup, kamu kurum ve kuruluşlarının görüşüne sunulması aşamasındadır. Bu Belgenin kısa sürede Ekonomi Koordinasyon Kurulu’na sunulması hedeflenmiştir.

Türk Makina Sanayi Sektör Stratejisi çalışması, Türkiye’nin 2023 yılı için öngörülen 500 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşması çerçevesinde Türkiye İhracatçılar Meclisi koordinasyonunda yürütülen Makina Sanayi İhracat Strateji çalışmaları da dikkate alınarak, iki çalışma bir bütünlük arz edecek şekilde yürütülmektedir.

Sayın Müsteşarımızın talimatları ile Nisan 2010 içerisinde, akademik çevre ile birlikte ilgili paydaşların dahil olacağı “Türk Makina Sanayi Kongresi”nin düzenlenmesine yönelik çalışmalar başlatılmıştır.

2. MAKİNA SANAYİ

 

Makina imalat sanayi, sanayi sektörleri içinde yatırım malı üreten temel sektör olup, imalat sanayi içinde özel ve önemli bir yeri vardır. Makina ekipman ve yedek parçalarının imal edildiği, “mühendislik sanayileri” denilen alt sektörlerin tamamını kapsamaktadır. Tüm gelişmiş ülkelerde büyük önem verilen ve öncelikli sektör olarak tanımlanan bir sanayi dalıdır.

Mühendislik ve araştırmanın yoğun ve vazgeçilmez olduğu Makina Sektörünün ekonomide üstlendiği lokomotif rolün önemi aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

  • İmalat sanayinin hemen bütün sektörlerine girdi sağlaması,

  • Sektörlerin itici gücü olması,

  • İmalat sanayinin gelişmesiyle iç içelik sağlaması,

  • Mühendislik disiplininin harekete geçirilmesi ve

  • Yeni ihtiyaç ve taleplere göre gelişme hızının ve üretim kompozisyonlarının belirlenmesi.

3. MAKİNA SANAYİNİN DÜNYADAKİ YERİ

Ülkelerin gelişme sürecinde makina imalat sanayinin, imalat sanayi içerisinde payı giderek artış göstermektedir. Makina sanayinin üretimdeki payının, başta ileri sanayi ülkeleri olmak üzere tüm ülkeler genelinde artış gösterdiği görülmektedir. Bu artış trendine paralel olarak; 2008 yılı toplam dünya ticareti 31,5 trilyon USD, toplam dünya makina ticareti ise 3,9 trilyon USD olmuştur ve makina sektörünün dünya ticaretinden aldığı pay % 12,4’dür.

Avrupa Birliği Komisyonunca hazırlatılan EnginEurope raporunda Makina sektörü, mühendislik sanayilerinin önemli bir bölümüdür ve Avrupa Birliği ekonomisinin başlıca dayanağı ve önemli temel direğidir ifadesi yer almaktadır.

AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Mr Günther Verheugen, yaptığı değerlendirmede “Ekonomimizde yer alan birçok sektör, imalat sanayiinin verimliliği ve rekabet gücüne doğrudan veya dolaylı olarak bağımlıdır. Bu kapsamda Avrupa makina sanayinin rekabet gücü, Avrupa sanayilerinin rekabetçi olabilmesinin temel direğidir” demektedir.

3.1. Makina Sanayi Dünya İhracatı

Dünya makina ihracatı 2004 yılında 1,3 trilyon USD iken, dört yılda yaklaşık % 46 oranında büyüme kaydederek 1,9 trilyon USD’a ulaşmıştır. Dünya makina ihracatı 2008 yılında bir önceki yıla kıyasla % 8,1 artmıştır. Tüm sektörleri kapsayan dünya toplam ihracatının 15,6 trilyon USD olduğu dikkate alındığında; makina ve aksam ihracatı bu rakamdan % 12 pay almıştır.

ÇHC (Çin Halk Cumhuriyeti), Almanya ve ABD dünya makina ihracatında başlıca tedarikçiler olup, bu ülkeleri Japonya ve İtalya takip etmektedir. En çok ihracat yapan ilk beş ülkenin dünya makina ihracatından aldığı pay ise % 52 civarındadır. Diğer bir ifadeyle, bu ülkeler dünya makina ticaretine yön vermektedir.

ÇHC,  2008 yılında, bir önceki yıla göre makine ihracatında % 17,6 artış gerçekleştirerek dünya makina ve aksamları ihracatından % 13,9 pay alarak, konumunu 1. sıraya taşımıştır. Aynı yıl, Türkiye’nin makina ve aksamları ihracatı % 17 oranında artarak 10,2 milyar USD’a yükselmiştir (BM Verileri). Her geçen yıl dünya makina ihracatındaki payını arttıran ülkemiz, 2008 yılında yaklaşık % 0,5 pay ile 29. sırada bulunmaktadır.

Tablo 1- 84. GTİP İtibariyle Makina ve Aksamları Sektöründe Başlıca İhracatçı Ülkeler (1.000 USD

ÜLKE

2004

2005

2006

2007

2008

(%)

Değişim

(%)

Pay

1-ÇHC

118.132.240

149.694.352

186.569.168

228.551.808

268.720.832

17,6

13,9

2-ALMANYA

166.927.744

185.513.744

211.893.728

241.145.280

263.822.272

9,4

13,6

3-ABD

149.068.048

166.423.456

182.034.128

198.459.856

212.359.664

7,0

11,0

4-JAPONYA

115.508.696

119.492.624

125.937.160

139.370.160

151.143.760

8,4

7,8

5-İTALYA

73.566.320

76.466.544

85.938.584

106.074.400

114.216.616

7,7

5,9

6-FRANSA

50.263.664

52.667.644

59.320.152

69.622.032

75.974.080

9,1

3,9

7-HOLLANDA

47.309.392

53.423.936

60.795.704

73.333.656

74.688.408

1,8

3,9

8-İNGİLTERE

59.167.840

63.850.136

71.719.416

70.515.656

68.684.144

-2,6

3,6

9-SİNGAPUR

41.189.832

46.034.728

48.715.968

51.781.224

56.745.088

9,6

2,9

10-HONG KONG

36.263.304

45.446.244

49.917.304

45.082.956

48.802.624

8,3

2,5

DİĞER ÜLKELER

403.580.023

437.427.428

490.508.347

565.351.857

599.346.746

6,0

31,0

TOPLAM

1.260.977.103

1.396.440.836

1.573.349.659

1.789.288.885

1.934.504.234

8,1

100,0

Kaynak: ITC – Uluslararası Ticaret Merkezi (www.trademap.org)

3.2. Makina Sanayi Dünya İthalatı

2004 yılında 1.255 milyar USD olan dünya makina ve aksamları sektörü ithalatı (84. fasılın tamamı) dört yıl içerisinde % 54 oranında büyüme kaydederek, 2008 yılında 1.930 milyar USD’a ulaşmıştır.

Dünya genel ithalat değerinin 2008 yılı itibariyle 15,9 trilyon USD seviyesinde gerçekleştiği hususu dikkate alındığında, makina ve aksamları sektörünün  (84. fasılın tamamı), dünya ithalatından %12 oranında pay aldığı görülmektedir. Sektörün lideri durumundaki ülkeler olan ABD, Almanya, ÇHC, Fransa ve İngiltere toplam makina ithalatından yaklaşık %36,4 oranında pay almakta olup, 2008 yılında ilk on ülke arasında en yüksek ithalat artışını %11,7’lik oran ile ÇHC gerçekleştirmiştir.

BM verilerine göre 2008 yılında Türkiye, makina ve aksamları ithalatıyla (84. fasıl itibariyle) dünya sıralamasında 25. sırada yer almıştır. 2008 yılında da BM verilerine göre, sektörün ithalatı bir önceki yıla göre % 0,1 oranında azalarak 22,6 milyar USD olarak gerçekleşmiştir.

Tablo 2- 84. GTİP İtibariyle  Makina ve Aksamları Sektöründe Başlıca İthalatçı Ülkeler  (1.000 USD)

ÜLKE

2004

2005

2006

2007

2008

(%)

Değişim

(%)

Pay

1-ABD

205.770.720

228.405.104

250.076.928

256.322.768

255.213.360

-0,4

13,2

2-ALMANYA

94.238.776

107.013.864

122.440.392

132.890.768

143.931.920

8,3

7,5

3-ÇHC

91.601.136

96.283.688

109.122.424

124.174.120

138.674.000

11,7

7,2

4-FRANSA

58.227.432

61.472.080

65.331.304

78.959.760

85.215.496

7,9

4,4

5-İNGİLTERE

65.446.964

69.525.224

72.766.208

82.878.592

80.642.928

-2,7

4,2

6-HOLLANDA

46.097.584

48.606.852

57.920.496

59.466.676

63.164.184

6,2

3,3

7-KANADA

45.073.768

51.440.624

56.191.724

58.456.192

59.853.232

2,4

3,1

8-JAPONYA

48.650.556

52.218.672

54.692.020

55.675.216

59.000.516

6,0

3,1

9-İTALYA

37.241.164

38.320.776

41.247.420

50.586.752

51.901.568

2,6

2,7

10-HONG KONG

37.472.432

42.894.148

48.954.660

45.804.944

49.421.832

7,9

2,6

DİĞER ÜLKELER

525.591.473

599.724.212

676.087.219

822.460.497

943.520.099

14,7

48,9

TOPLAM

1.255.412.005

1.395.905.244

1.554.830.795

1.767.676.285

1.930.539.135

9,2

100

Kaynak: ITC – Uluslararası Ticaret Merkezi

4. TÜRK MAKİNA SANAYİ

Avrupa Birliğinin çeşitli kuruluşları ve yetkilileri makina sektörünün AB ekonomisi için ne denli önemli olduğunu vurgularken, maalesef bu bilinç ülkemizde henüz tam anlamı ile oluşmamıştır.

Makina imalat sanayi bütün dünyada olduğu gibi ülkemizin sanayileşmesinin de itici gücüdür ve gelecekte de ülkemizin gelişiminin temel taşı olacaktır. Türk makina sanayi 1990 yılından bu yana yaklaşık % 20 oranında yıllık büyüme oranı göstermiştir.

Birçok ülkede olduğu gibi, Türkiye’de de makina imalatçılarının büyük çoğunluğu küçük ve orta ölçekli işletme (KOBİ) niteliğinde olup, bu yapı değişen ekonomik koşullara ve teknolojik gelişmelere karşı daha esnek ve hızlı cevap verme imkânı sağlamaktadır. Sektörde faaliyet gösteren KOBİ’lerin sahip olduğu ucuz işgücü avantajı ve gelişmiş mühendislik becerileri, makina imalatçılarının uluslararası pazarlarda rekabet şansını arttıran unsurlardır. Türk Makina İmalat Sanayinde her türlü parça ve aksamın yüksek kalitede ve rekabet edebilir fiyatlarda üretimi yapılmaktadır. Üretim sürecinde yerli girdi oranı % 80–85 civarındadır.

4.1. Makine Sektörüne İlişkin Veriler

4.1.1. İşletme Sayısı

15 AB ülkesinde makina imalat sanayinde 21.315 firma faaliyet gösterirken, TÜİK verilerine göre, ülkemizde makina konusu ile ilgili faaliyet gösteren 23.000 kuruluş bulunmaktadır. Bu bilgi zaman zaman 23.000 makina imalatçısı olduğu şeklinde yorumlanmaktadır. TÜİK işyeri sayımı sırasında, makina tamirat ve yenileştirme işlemi yapan, parça imal eden çok sayıdaki kuruluş yanında, bölgesel ihtiyaçları karşılamak için bazı basit mekanizmalar, çoğu atölye niteliğinde yerler, makina imalatçıları için aksam ve parça imal eden yerler de bu rakam içinde yer almaktadır.

Yapılan değerlendirmeler, 20 kişiden fazla istihdamı olan ve gerçek anlamda makina imalatçısı olan firma sayısının 3.000 civarında olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte; 2009 yılı sonu itibariyle, makina imalat sektörünün büyük bir bölümünün yer aldığı 29 NACE Kodu altında, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Sanayi Sicil Belgesi sahibi olan Makina Üretimi ile iştigal eden 7.659 firma mevcuttur.

4.1.2. İstihdam Verileri (Kişi sayısı)

Makina İmalatçıları Birliği’nin, üyesi firmalardan derlediği bilgiler, bu grupta yer alan firmaların ortalama istihdamının 53 kişi olduğunu göstermektedir. Aynı değerin genelleştirilmesi halinde, atölye tipi imalat yapan ve/veya onarım ve yenileme işleri ile yan sanayi olarak çalışan veya yenileme pazarı için aksam-parça imal edenler dışında kalan kuruluşlarda 180.000 – 200.000 kişi istihdam edildiği tahmin edilmektedir. Söz konusu küçük kuruluşlar da dikkate alındığında istihdam 500.000 kişi olabilecektir. Bu rakam içinde, kalıp imalatçıları ile makinalar için hidrolik-pnömatik ve elektrik-elektronik komponent imal eden firmaların istihdamı yer almamaktadır.

4.1.3. Makina Sanayi Üretim Konuları

Makina sanayinde üretilen başlıca ürün grupları: reaktör ve kazanlar; türbinler ve turbojetler; pompalar ve kompresörlervanalarklimalar ve soğutma makinaları; ısıtıcılar ve fırınlar; hadde ve döküm makinaları; gıda sanayii makinaları; tarım ve ormancılık makinaları; yük kaldırma, taşıma ve istifleme makinaları; inşaat ve madencilik makinaları; kâğıt ve matbaacılık makinaları; yıkama, kurutma ve ütüleme makinaları; tekstil ve hazır giyim makinaları; deri işleme makinaları; kauçuk ve plastik işleme makinaları; metal işleme makinaları ve takım tezgâhları; motorlar ve yedek parçalarıbüro makinaları; rulmanlar, silah ve mühimmat ile ambalajlama makinalarıdır.

4.1.4. Makina Sanayi Teknik Mevzuat Uyumu

Ülkemizin AB Teknik Mevzuatını uyumlaştırmasıyla makinaları konu alan başta 2006/42/AT sayılı Makina Emniyeti Yönetmeliği olmak üzere, 2006/95/AT sayılı Belirli Gerilim Sınırları Dahilinde Kullanılmak üzere Tasarlanmış Elektrikli Teçhizat ile ilgili Yönetmelik, 2005/108/AT sayılı Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği gibi ilgili yönetmeliklere uygun imalat yapılması ülkemizde bir zorunluluk olmakla birlikte, üreticilerimizin ürünlerini AB ve Dünya pazarlarına açmak için de bir anahtardır.

AB ülkeleri menşeli onaylanmış kuruluşlar ülkemizde faaliyet gösterirken, bu çerçevede makinalar konusunda yetkilendirilen ulusal onaylanmış kuruluş sayısı 4 olup, bu sayı gün geçtikçe artmaktadır.

4.2. Makina ve Aksamları Sektörü Dış Ticareti

Makine sektörü ihracatımız, 84. Fasıl itibariyle, 2007 yılında 8,8 milyar USD iken, bu rakam 2008 yılında %16,8 oranında artış göstererek 10,3 milyar USD’a çıkmıştır. 2009 yılında ise ithalatımız %24 oranında azalırken, ihracatımız da bu oran %20,7 olarak gerçekleşmiştir.

Tablo 3- 84. Fasıl İtibariyle Makina ve Aksamları Fiili İthalat ve İhracat Rakamları (USD)

Diğer Haberler

Özkardeşler Makina A.Ş 59 yıldır müşterilerinin yanında

  59 yıl önce Karaköy’de mütevazı koşullar i&cc

Büyüyen Piyasalarda Bilinmesi Gerekenler!

NEW YORK (MarketWatch)—Gelişmekte olan piyasaların borsaları yaklaşık 1

Dünyanın en iyi üreticilerinden, en iyi aletler, en iyi aksesuarlar, en bilinen markalar.

•            

Kaldırma Ekipmanları Yönetmeliği

Kaldırma Makinalarında Alınacak Güvenlik Tedbirleri   Madde

İş güvenliği ve uzmanlığı eğitim kurumlarının kaldırma ekipmanları eğitimi

Kaldırma ekipmanlarının; güvenli çalışması ve kazaların önle

Manyetik kaldırma mıknatıslarının çalışmasını etkileyen faktörler;

Kaldırılacak malzemenin çelik olduğundan emin olun. Alaşımlar, dü

Yük Kaldırma, Taşıma ve İstifleme Makineleri Sektör Notu

Yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri tarım, sanayi ve hizmet sek

YÜK KALDIRMA, TAŞIMA VE İSTİFLEME MAKİNELER SEKTÖR NOTU

YÜK KALDIRMA, TAŞIMA VE İSTİFLEME MAKİNELER SEKTÖR NOTU Yü

YILLAR

İTHALAT

DEĞİŞİM (%)

İHRACAT

DEĞİŞİM (%)

2001

6.304.305.980

--

1.744.971.748

--

2002

8.173.598.100

29,7

2.142.291.408

22,8